Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ η προκήρυξη του προγράμματος «Ανακυκλώνω-Αλλάζω Θερμοσίφωνα», το οποίο υλοποιείται στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014-2020.
Οι αιτήσεις ένταξης στο Πρόγραμμα ξεκινούν αύριο, Τετάρτη 10 Μαΐου και θα μπορούν να υποβάλλονται έως την Τρίτη 20 Ιουνίου 2023 και ώρα 15:00.
Το Πρόγραμμα επιχορηγεί νοικοκυριά για την:
αντικατάσταση ενεργοβόρων Ηλεκτρικών Θερμοσιφώνων, με νέους σύγχρονης τεχνολογίας Ηλιακούς Θερμοσίφωνες,
με παράλληλη ανακύκλωση των παλαιών θερμοσιφώνων που αντικαθίστανται.
Στο πλαίσιο του Προγράμματος επιλέξιμοι προς αντικατάσταση είναι Ηλεκτρικοί Θερμοσίφωνες χωρητικότητας μεγαλύτερης των 40 λίτρων.
Για κάθε νέο ηλιακό θερμοσίφωνα που επιχορηγείται, ο παλαιός θα πρέπει να ανακυκλωθεί μέσω εγκεκριμένου συστήματος εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων και συναφούς εξοπλισμού σε φορέα ανακύκλωσης.
Βασικοί στόχοι του Προγράμματος είναι η εξοικονόμηση οικονομικών πόρων από τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, καθώς και η μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αφενός, η αντικατάσταση της πλέον ενεργοβόρας οικιακής συσκευής αναμένεται να μειώσει σημαντικά το μέσο ενεργειακό κόστος της ελληνικής οικογένειας. Αφετέρου, η χαμηλότερη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας συνεπάγεται και μικρότερη παραγωγή από ορυκτά καύσιμα ή μη ανανεώσιμες πηγές.
2. Οροι επιλεξιμότητας
2.1. Προϋποθέσεις συμμετοχής ωφελούμενων στο Πρόγραμμα
Δυνητικοί ωφελούμενοι του Προγράμματος είναι οικιακοί καταναλωτές που έχουν τοποθετημένο στην οικία τους (και όχι σε επαγγελματικό χώρο) ηλεκτρικό θερμοσίφωνα, τον οποίο επιθυμούν να αντικαταστήσουν.
Αιτήσεις υποβάλλονται από μεμονωμένα Φυσικά Πρόσωπα τα οποία έχουν γεννηθεί προ της 1η Ιανουαρίου 2006 και διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα.
Προκειμένου να υποβάλλει αίτηση ένα Φυσικό Πρόσωπο θα πρέπει:
Να διαθέτει υποχρεωτικά Αριθμό Φορολογικού Μητρώου, καθώς και έγκυρους κωδικούς πρόσβασης στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ, μέσω των οποίων γίνεται η ταυτοποίησή του.
Να έχει υποβάλει κατά το έτος αναφοράς (φορολογικό έτος 2021) δήλωση φορολογίας εισοδήματος (Ε1), είτε ως ΥΠΟΧΡΕΟΣ ατομικής ή κοινής δήλωσης, είτε εμμέσως ως «ΣΥΖΥΓΟΣ/ΜΣΣ1» σε περίπτωση κοινής δήλωσης.
Η σχετική δήλωση θα πρέπει να έχει εκκαθαριστεί.
Περιορισμοί:
Δεν είναι επιλέξιμες για αίτηση κατοικίες για τις οποίες, όπως αυτό επιβεβαιώνεται από τον 11-ψήφιο αριθμό παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, έχει ληφθεί ενίσχυση ή έχει υποβληθεί αίτηση για να ληφθεί ενίσχυση για αγορά Ηλιακού Θερμοσίφωνα από άλλο Ταμείο ή χρηματοδοτικό μέσο ή από άλλο πρόγραμμα ευρωπαϊκό ή εθνικό (αποφυγή διπλής χρηματοδότησης).
Δεν είναι επιλέξιμοι ωφελούμενοι (Φυσικά Πρόσωπα που υποβάλουν την αίτηση) οι οποίοι είχαν υποβάλει δήλωση φορολογίας εισοδήματος κατά το έτος αναφοράς (2021) ως κάτοικοι εξωτερικού.
Επίσης, δεν είναι επιλέξιμοι ωφελούμενοι, οι οποίοι κατά το έτος αναφοράς (2021) υπέβαλαν κοινή δήλωση φορολογίας εισοδήματος (συγκεκριμένα ως Υπόχρεος και Σύζυγος/ΜΣΣ), εφόσον το έτερο μέλος ή εξαρτώμενο τέκνο της δήλωσης ήταν κατά το έτος αυτό κάτοικος εξωτερικού.
Εξαρτώμενα μέλη που δεν υποβάλλουν αυτόνομα δήλωση (δηλ. δεν είναι υπόχρεοι σε δική τους ατομική δήλωση) δε δύνανται να υποβάλλουν αίτηση για τη συμμετοχή τους στο Πρόγραμμα.
Δεν είναι επιλέξιμοι ωφελούμενοι με Μέσο Ετήσιο Εισόδημα ανά μέλος οικογένειας (ΕΙΣμ), όπως αυτό ορίζεται στην παράγραφο 5.4 του οδηγού (προκύρηξης) , το οποίο υπερβαίνει τις 30.000 € (τριάντα χιλιάδες ευρώ).
Κάθε Φυσικό Πρόσωπο δύναται να υποβάλλει μία και μόνο αίτηση που αφορά κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία, για την οποία συντρέχουν αθροιστικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
Αποτελεί την κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία του αιτούντος (ιδιόκτητη, ενοικιαζόμενη ή παραχωρημένη).
Διαθέτει ενεργή, οικιακή (και μη κοινόχρηστη) παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, μέσω της οποίας πραγματοποιείται η ταυτοποίηση της κατοικίας του αιτούντος.
Δεν είναι δυνατή η υποβολή άνω της μίας αίτησης για την ίδια κατοικία, από διαφορετικά φυσικά πρόσωπα.
Στις περιπτώσεις οικογενειών/νοικοκυριών με κύρια και δευτερεύουσα κατοικία, είναι δυνατή η υποβολή αιτήσεων και για τις δύο κατοικίες (Κύρια και Δευτερεύουσα), εφόσον οι αιτήσεις υποβάλλονται από διαφορετικά Φυσικά Πρόσωπα (Υπόχρεο και, Σύζυγο/ΜΣΣ) του ίδιου νοικοκυριού, εφόσον βέβαια καλύπτονται οι λοιπές προϋποθέσεις της παρούσας ενότητας.
Υποχρέωση ανακύκλωσης παλαιών θερμοσιφώνων
Προκειμένου να είναι δυνατή η επιχορήγηση της αγοράς νέου ηλιακού θερμοσίφωνα, θα πρέπει αντίστοιχα να πραγματοποιείται απόσυρση προς ανακύκλωση του παλαιού ηλεκτρικού θερμοσίφωνα του ωφελούμενου. Με τη συμμετοχή του, κάθε ωφελούμενος στο Πρόγραμμα δηλώνει τη ρητή αποδοχή της υποχρέωσης παράδοσης του παλαιού Θερμοσίφωνα στον έμπορο λιανικής, από τον οποίο προμηθεύεται και τον επιχορηγούμενο νέο θερμοσίφωνα.
Ειδικότερα, για τους σκοπούς του Προγράμματος επιτρέπεται η επιχορήγηση: Νέου Ηλιακού Θερμοσίφωνα προς αντικατάσταση του Παλαιού Ηλεκτρικού Θερμοσίφωνα, μόνο εφόσον ο παλαιός προς απόσυρση θερμοσίφωνας έχει χωρητικότητα ίση ή μεγαλύτερη των 40 λίτρων.
Οι προς ανακύκλωση θερμοσίφωνες θα πρέπει να είναι άρτιοι, όπως μπορεί να επιβεβαιωθεί μετά από γενικό οπτικό έλεγχο, πριν την απόσυρσή τους. Επίσης πρέπει πριν την αντικατάστασή τους θα πρέπει να ήταν τοποθετημένοι στην κατοικία η οποία δηλώνεται στην αίτηση χρηματοδότησης.
Ο προμηθευτής λιανικής που παραλαμβάνει παλιό θερμοσίφωνα από ωφελούμενο φέρει το βάρος της επιβεβαίωσης καταλληλότητας της παλιάς συσκευής (κάλυψης των παραπάνω προϋποθέσεων).
3. Είδος και ύψος ενίσχυσης
Κάθε αίτηση χρηματοδότησης αφορά την επιδότηση (1) της δαπάνης αγοράς ενός (1) νέου Ηλιακού Θερμοσίφωνα σε ποσοστό που κυμαίνεται από 50% έως 60% και μέχρι ενός ανώτατου επιτρεπόμενου ποσού επιχορήγησης, που εξαρτάται από τη χωρητικότητα της Δεξαμενής Ζεστού Νερού (Roller) του συγκεκριμένου Ηλιακού Θερμοσίφωνα, καθώς και την εισοδηματική κατηγορία του ωφελούμενου (βλ. πίνακα Α στη συνέχεια), (2) προαιρετικά, της δαπάνης εκτέλεσης των αναγκαίων συμπληρωματικών εργασιών για την αντικατάσταση του παλιού ηλεκτρικού θερμοσίφωνα με το νέο ηλιακό (π.χ. κόστος μεταφοράς, εγκατάστασης του Νέου Ηλιακού Θερμοσίφωνα ή απεγκατάστασης του παλαιού Θερμοσίφωνα, αναλώσιμα και εξαρτήματα κ.λπ.), σε ποσοστό που κυμαίνεται από 50% έως 60% και μέχρι ενός ανώτατου επιτρεπόμενου ποσού επιχορήγησης, που εξαρτάται από την εισοδηματική κατηγορία του ωφελούμενου (βλ. πίνακα Β στη συνέχεια).
Συγκεκριμένα,
Κάθε ωφελούμενος του οποίου η αίτηση εγκρίνεται, λαμβάνει δύο επιταγές (vouchers). Η μία αφορά την επιδότηση αγοράς του προϊόντος και η άλλη την επιδότηση των συμπληρωματικών υπηρεσιών.
Ο ωφελούμενος μπορεί να εξαργυρώσει κάθε επιταγή σε προμηθευτή της επιλογής του, μειώνοντας το τελικό ποσό που θα κληθεί να καταβάλει για την αγορά του νέου θερμοσίφωνα ή αντίστοιχα για την παροχή των συμπληρωματικών υπηρεσιών. Το ύψος της εξαργύρω-σης (επιχορήγησης) δεν μπορεί να υπερβεί
- αφενός το γινόμενο του ποσοστού ενίσχυσης που αντιστοιχεί στη εισοδηματική κατηγορία του ωφελούμενου επί την τιμή αγοράς/υπηρεσίας,
- αφετέρου τη μέγιστη ονομαστική αξία της κάθε επιταγής για τη συγκεκριμένη εισοδηματική κατηγορία.
Ο Φορέας Πιστοποίησης και Πληρωμής του Προγράμματος καταβάλλει την αξία της επιταγής απευθείας στον εκάστοτε προμηθευτή, σε χρόνο που έπεται της ολοκλήρωσης της συναλλαγής, ενώ ο ωφελούμενος το υπόλοιπο ποσό κατά την αγορά της νέας συσκευής ή την παροχή των σχετικών υπηρεσιών.
Προϋπολογισμός - πηγή χρηματοδότησης
H δημόσια δαπάνη συγχρηματοδοτείται από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από Εθνική Συμμετοχή, στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» (ΕΠ ΥΜΕΠΕΡΑΑ) 2014 - 2020.
Δικαιούχος της Δράσης, κατά την έννοια του ν. 4914/2022, είναι η Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υποδιεύθυνση 2 Τομέα Ενέργειας.
Η Δημόσια Δαπάνη της πράξης ανέρχεται στα € 100.000.000 (εκατό εκατομμύρια ευρώ). Το ποσό αυτό αφορά στην επιχορήγηση των ωφελούμενων μέσω του συστήματος επιταγών (vouchers), συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, και δεν περιλαμβάνει τυχόν επιπλέον δαπάνες για τη διαχείριση του Προγράμματος, οι οποίες εγκρίνονται με ξεχωριστή απόφαση. Το ύψος της δημόσιας χρηματοδότησης των εγκεκριμένων αιτήσεων δε δύναται να υπερβαίνει τον προϋπολογισμό του Προγράμματος, όπως κάθε φορά τροποποιείται και ισχύει.
Το 30% της Δημόσιας Δαπάνης δεσμεύεται για τους ωφελούμενους της 1ης (χαμηλότερης) εισοδηματικής κατηγορίας, ενώ το υπόλοιπο 70% θα καλύψει τους ωφελούμενους που ανήκουν στη 2η και 3η εισοδηματική κατηγορία του Προγράμματος.
Η κατανομή της δημόσιας δαπάνης που προορίζεται αφενός για την 1η εισοδηματική κατηγορία (30.000.000 €) και αφετέρου, για την 2η και 3η (μαζί) εισοδηματικές κατηγορίες (70.000.000 €), θα γίνει ανά γεωγραφική Περιφέρεια (2 χωριστές γεωγραφικές κατανομές).