Η αυστηροποίηση των συνταξιοδοτικών διατάξεων μετά την εφαρμογή του Ν.3863/2010, που αφορούν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης και την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, οδηγούν πολλούς νέους εργαζόμενους ή νέους που αναζητούν εργασία στην αντίληψη , ότι με αυτούς του ρυθμούς η κοινωνική ασφάλιση οδηγείται σε απαξίωση και δεν θα έχουν την δυνατότητα να πάρουν την σύνταξή τους, έστω και αν η ασφάλιση είναι υποχρεωτική.

Τον τελευταίο καιρό άλλωστε πολλές ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρίες "εκμεταλλευόμενες" αυτήν την αντίληψη ή το γεγονός ότι τα ποσά των συντάξεων συνεχώς συρρικνώνονται, έχουν αποδυθεί σε έναν αγώνα δρόμου για να προσφέρουν...ελκυστικά πακέτα συνταξιοδότησης, με εγγυημένες αποδόσεις ως  προς το κεφάλαιο που θα ασφαλιστεί. Μέχρι σήμερα όμως υπήρξαν περιπτώσεις που ιδιωτικές ασφαλιστικές ιστορίες πτώχευσαν, με αποτέλεσμα πολλοί αποταμιευτές να χάσουν τα χρήματά τους και να προσπαθούν να δικαιωθούν μέσω χρονοβόρων δικαστικών διαδικασιών.

Η υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση, μπορεί να εξασφαλίσει έστω και ένα στοιχειώδες εισόδημα σε δύσκολους καιρούς και σε κυρίως σε ηλικίες που οι ανθρώπινες δυνάμεις δεν επιτρέπουν την συνέχιση της εργασίας. Η εξασφάλιση της σύνταξης είναι ένα κοινωνικό αγαθό από το οποίο δεν θα πρέπει να αποστασιοποιηθούμε. Αντίθετα, οφείλουμε τόσο για εμάς τους ίδιους, όσο και για τα μέλη της οικογένειάς μας να καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια, ώστε να διασφαλίσουμε με την σύνταξή μας τους κόπους και τους μόχθους από την εργασία δεκάδων ετών.

Ωστόσο υπάρχουν ορισμένα στοιχεία τα οποία θα πρέπει να προσεχθούν ιδιαίτερα με την έναρξη μιας σύμβασης μισθωτής εργασίας:
-Με την πρώτη μέρα εργασίας είναι υποχρεωτική και η ασφάλιση στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Δεν δίνεται καμία νομική δυνατότητα στον εργοδότη να προσλάβει "δοκιμαστικά" έναν εργαζόμενο χωρίς να τον ασφαλίσει.

-Η ασφάλιση διασφαλίζεται με την αναγραφή των στοιχείων του εργαζομένου στο Ειδικό Βιβλίο Νεοπροσλαμβανόμενου Προσωπικού (το λεγόμενο και "πορτοκαλί" βιβλίο), που είναι υποχρεωμένος να τηρεί κάθε εργοδότης που απασχολεί προσωπικό.

-Με την έναρξη της εργασίας συμπληρώνεται το Δελτίο Αναγγελίας Πρόσληψης Προσωπικού που υπογράφεται από τον εργοδότη και τον εργαζόμενο. Το δελτίο που περιέχει όλα τα προσωπικά στοιχεία του νεοπροσλαμβανόμενου, υποβάλλεται στον ΟΑΕΔ για θεώρηση μέσα σε αποκλειστική προθεσμία 8 ημερών από την έναρξη της απασχόλησης. Πριν υπογράψει ο εργαζόμενος, θα πρέπει να προσέξει αν έχουν καταχωριστεί σωστά τα προσωπικά του στοιχεία, η ειδικότητα με την οποία προσλαμβάνεται και αν θα απασχοληθεί με πλήρη ή μερική απασχόληση.

-Εφόσον ο εργαζόμενος εργάζεται για πρώτη φορά, θα επισκεφθεί το Υποκ/μα ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (Τμήμα Μητρώου Ασφαλισμένων) του τόπου κατοικίας του, όπου θα προσκομίσει: την αναγγελία της πρόσληψης, την αστυνομική ταυτότητα ή το διαβατήριο, τον ΑΦΜ και τον ΑΜΚΑ, προκειμένου να απογραφεί ως ασφαλισμένος και να του χορηγηθεί ο Αριθμός Μητρώου Ασφαλισμένου (ΑΜΑ). Αντίγραφο της απογραφής του θα δώσει στον εργοδότη ο οποίος θα έχει την υποχρέωση να τον ασφαλίσει.

-Από την πρώτη μέρα εργασίας συντάσσεται και η Ατομική Σύμβαση Εργασίας μεταξύ του εργοδότη και του μισθωτού, που υποβάλλεται αμέσως για θεώρηση στην Επιθεώρηση Εργασίας της περιοχής του επιχείρησης. Ο εργαζόεμνος πριν υπογράψει την ατομική σύμβαση, θα πρέπει εκτός από τα προσωπικά του στοιχεία να προσέξει επισταμένα την ειδικότητά του, τις μέρες και ώρες απασχόλησης και την αμοιβή του η οποία θα πρέπει να συμφωνεί με την ΕΓΣΣΕ ή την κλαδική σύμβαση του ισχύει για την ειδικότητά του.

-Ο εργοδότης έχει υποχρέωση να ασφαλίσει τον εργαζόμενο, με την διαδικασία υποβολής Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (ΑΠΔ) στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ κάθε ημερολογιακό τρίμηνο. Οι μέρες ασφάλισης εξαρτώνται από τον χρόνο απασχόλησης. Αν πρόκειται για μισθωτό που εργάζεται με πλήρη απασχόληση (8ωρο ημερησίως και 5ήμερο εβδομαδιαίως), οι μέρες ασφάλισης θα πρέπει να είναι 25 κάθε μήνα. Αν πρόκειται για εργαζόμενο με ημιαπασχόληση, τότε ο αριθμός των ημερών ασφάλισης είναι ανάλογος των ημερών και των ωρών εργασίας (θα αναφερθούμε  σε προσεχή μας ανάρτηση).

-Η ειδικότητα με την οποία απασχολείται ο εργαζόμενος, καθορίζει και τον κλάδο ασφάλισής του (ΒΑΡΕΑ ή ΜΙΚΤΑ) καθώς και το ποσοστό των ασφαλίστρων για τον εργοδότη και τον εργαζόμενο (2/3 του εργοδότη και 1/3 του ασφαλισμένου).

-Υπάρχουν και κλάδοι όπως πχ οι γιατροί ή οι μηχανικοί και οι αρχιτέκτονες που υποχρεωτικά ασφαλίζονται στο κλαδικό τους ταμείο και στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ για κάποιες συνεισπραττόμενες εισφορές.

-Οι αποδοχές θα πρέπει να είναι αντίστοιχες εκείνων που περιλαμβάνονται στην ατομική σύμβαση εργασίας. Ωστόσο υπάρχουν και ορισμένες ειδικότητες (πχ οδηγοί ΤΑΞΙ, σερβιτόροι κλπ) που η αμοιβή τους καθορίζεται με Τεκμαρτό Ημερομίσθιο το οποίο ποικίλει ανά ειδικότητα. Με βάση το τεκμαρτό ημερομίσθιο συνήθως υπολογίζονται και οι ασφαλιστικές εισφορές. Αν όμως  οι αποδοχές της ειδικότητάς τους υπερβαίνουν το Τεκμαρτό Ημερομίσθιο (που καθορίζεται με αποφάσεις του ΔΣ του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), τότε η ασφάλισή τους γίνεται στις μεγαλύτερες αποδοχές.

-Αν εκτός από τις τακτικές αποδοχές, ο εργαζόμενος δικαιούται και επιπλέον αμοιβές (bonus, επίδομα ισολογισμού, υπερωρίες, βραδινή εργασία, εργασία κατά τις αργίες κλπ), τότε αυτές συμπεριλαμβάνονται στις αποδοχές με διαφορετικούς κωδικούς αριθμούς και υπόκεινται στην ασφάλιση μέχρις ενός ορισμένου ποσού μηνιαίως.

-Μετά την λήξη του κάθε ημερολογιακού 3μήνου (Ιανουάριος-Μάρτιος, Απρίλιος-Ιούνιος, Ιούλιος-Σεπτέμβριος, Οκτώβριος-Δεκέμβριος) για το οποίο ο εργοδότης υποβάλλει τις ΑΠΔ στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ο εργαζόμενος μπορεί να ενημερώνεται από τον ασφαλιστικό του οργανισμό για τα δεδομένα της ασφάλισής του. Ο έλεγχος είναι απαραίτητος προκειμένου να αποφεύγεται η καταστρατήγηση των όρων που περιλαμβάνονται στην ατομική σύμβαση εργασίας και γενικότερα στην εργατική νομοθεσία.