Μία νέα ενότητα, με ξεχωριστό ενδιαφέρον για όλους τους ασφαλισμένους, εγκαινίασε από τις 13 Δεκεμβρίου η «Επένδυση», σε συνεργασία με το τμήμα Συνταξιοδοτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Β.Καράογλου – Λογιστική & Φοροτεχνική Υποστήριξη Επιχειρήσεων (με έδρα τη Θεσσαλονίκη και υποκατάστημα στην Αθήνα).

Η εφημερίδα στο πλαίσιο της πληρέστερης ενημέρωσης των αναγνωστών της θα δημοσιεύει κάθε εβδομάδα πρακτικά θέματα κοινωνικής ασφάλισης όλων των ασφαλιστικών (ΙΚΑ-ΟΑΕΕ-ΕΤΑΑ-ΟΓΑ-ΔΗΜΟΣΙΟ) και επικουρικών ταμείων.

Ένα από τα πλέον καυτά θέματα είναι η κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ενόψει και των αλλαγών που δρομολογούνται, εξαιτίας και των πιέσεων που δέχεται η χώρα μας από τους δανειστές της.

Τι ισχύει τουλάχιστον μέχρι 31/12/2014 και ποιες διατάξεις κινδυνεύουν:

Συνταξιοδοτικά δικαιώματα

Κατοχυρωμένο και Θεμελιωμένο Δικαίωμα.

- Κατοχυρωμένο θεωρείται το δικαίωμα όταν ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει τον απαιτούμενο αριθμό ημερών ασφάλισης για συνταξιοδότηση αλλά δεν έχει συμπληρώσει το προβλεπόμενο όριο ηλικίας (για μειωμένη ή πλήρη σύνταξη).

- Θεμελιωμένο θεωρείται το δικαίωμα, όταν ο ασφαλισμένος, εκτός από τον απαιτούμενο αριθμό ημερών ασφάλισης, έχει συμπληρώσει και το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης (για μειωμένη ή πλήρη σύνταξη).

Πλασματικά έτη

Για την κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος μπορούν να συνυπολογιστούν και πλασματικά έτη ασφάλισης είτε με δωρεάν αναγνώριση είτε με εξαγορά, τα οποία μπορεί να τα χρησιμοποιήσει ο ασφαλισμένος προκειμένου να συνταξιοδοτηθεί νωρίτερα.

Σήμερα θα παρουσιάσουμε τι ισχύει για τη δωρεάν αναγνώριση πλασματικών χρόνων.

1. Δωρεάν αναγνώριση

Χρόνος τακτικής επιδότησης ανεργίας από τον ΟΑΕΔ:

Αναγνωρίζονται δωρεάν μέχρι 300 συνολικά μέρες επιδότησης, οποτεδήποτε και αν πραγματοποιήθηκε η επιδότηση, μέχρι και το έτος κατοχύρωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Για τη χρήση των ημερών απαιτείται σχετική βεβαίωση από τον ΟΑΕΔ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η δωρεάν χρήση του χρόνου τακτικής επιδότησης ανεργίας, βοηθά τον ασφαλισμένο μόνο για να συμπληρώσει τις προϋποθέσεις κατοχύρωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Δεν υπάρχει δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί ο χρόνος αυτός για προσαύξηση του ποσού της σύνταξης. Επίσης, οι μέρες ανεργίας που αναγνωρίζονται δωρεάν, δεν συνυπολογίζονται στον συνολικό αριθμό των ημερών ασφάλισης, που αποτελεί μία από τις παραμέτρους υπολογισμού του ποσού της σύνταξης. Συνυπολογισμός των ημερών για προσαύξηση μόνο με αναγνώριση κατόπιν εξαγοράς.

Χρόνος επιδότησης από το ΙΚΑ λόγω ασθενείας ή ατυχήματος:

Οι μισθωτοί οι οποίοι επιδοτούνται από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ λόγω ασθενείας ή ατυχήματος (εργατικού ή εξωεργατικού) μπορούν να χρησιμοποιήσουν τον χρόνο επιδότησης τους, όποτε και αν έγινε, μέχρι 300 συνολικά μέρες, ώστε να συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις κατοχύρωσης δικαιώματος

.

Ο χρόνος μέχρι 300 μέρες αναγνωρίζεται δωρεάν, με σχετική βεβαίωση που θα ζητήσει ο ενδιαφερόμενος από το Υποκατάστημα του ΙΚΑ από όπου επιδοτήθηκε.

Θα πρέπει να σημειωθεί πως, αν ο χρόνος επιδότησης λόγω ασθενείας ή ατυχήματος ξεπερνά τον ένα (1) μήνα, ο εργοδότης έχει υποχρέωση ασφάλισης μέχρι 25 μέρες αν πρόκειται για πλήρη απασχόληση, με ανάλογο περιορισμό αν πρόκειται για μερική ή εκ περιτροπής (διαλείπουσα) απασχόληση. Υποχρέωση ασφάλισης μέχρι 25 μέρες έχει εφόσον ο μισθωτός έχει εργαστεί τουλάχιστον για ένα (1) έτος. Το εργασιακό έτος υπολογίζεται από την ημερομηνία πρόσληψης μέχρι την ίδια ημερομηνία του επόμενου έτους.

Αν έχει εργαστεί από δέκα (10) ημέρες και άνω μέχρι τη συμπλήρωση ενός (1) έτους, ο εργοδότης θα τον ασφαλίσει για δεκατρείς (13) το ανώτερο ημέρες.

Η υποχρέωση ασφάλισης του μισθωτού από τον εργοδότη για τον χρόνο ανικανότητας παραμένει ο ίδιος 25 μέρες για κάθε εργασιακό έτος είτε πρόκειται για ασθένεια, είτε πρόκειται για ατύχημα (εργατικό ή εξωεργατικό).

Η ειδοποιός διαφορά μεταξύ ασθένειας και ατυχήματος λαμβάνεται υπόψη μόνο στη συμπλήρωση προϋποθέσεων για σύνταξη λόγω αναπηρίας, όπου για μεν τη σύνταξη αναπηρίας λόγω κοινής νόσου απαιτείται η πραγματοποίηση ελάχιστου αριθμού ημερών ασφάλισης (ανάλογα με την ηλικία του ασφαλισμένου). Αν πρόκειται να χορηγηθεί σύνταξη λόγω εξωεργατικού ατυχήματος οι χρονικές προϋποθέσεις ασφάλισης περιορίζονται στο ½ εκείνης της κοινής νόσου. Ενώ, σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος η χορήγηση σύνταξης, μπορεί να γίνει ακόμη και μα 1 ημέρα ασφάλισης. Σε όλες τις προαναφερόμενες περιπτώσεις συντάξεων αναπηρίας, απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί το ποσοστό αναπηρίας του ασφαλισμένου που θα κριθεί από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ).

Χρόνος επιδότησης από τον ΟΑΕΔ λόγω μητρότητας (κυοφορίας-λοχείας):

Αφορά τις μητέρες που έλαβαν από τον ΟΑΕΔ συμπληρωματική παροχή μητρότητας (κύησης και λοχείας).

Οι μέρες επιδότησης αναγνωρίζονται ΔΩΡΕΑΝ και συνυπολογίζονται στον χρόνο ασφάλισης για κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Σημειώνεται ότι και ο χρόνος επιδότησης μητρότητας συνυπολογίζεται στον συνολικό πλασματικό χρόνο που μπορεί να αναγνωρίσει η ασφαλισμένη. Υπενθυμίζεται ότι χρήση του χρόνου αυτού μπορεί να γίνει για τις περιπτώσεις επιδότησης από 3/8/1984 και μετά.

Επίδομα εφεδρείας:

Αναγνωρίζονται χωρίς εξαγορά οι μέρες για τις οποίες ο ασφαλισμένος έλαβε από τον ΟΑΕΔ επίδομα εφεδρείας.

Αναγνωρίσεις πλασματικών χρόνων με εξαγορά

Υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις που οι αναγνωρίσεις πλασματικού χρόνου γίνονται κατόπιν εξαγοράς. Ας δούμε ποιες είναι αυτές και πόσο αυτές κοστίζουν κατά περίπτωση σε κάθε ασφαλιστικό φορέα.

Αναλυτικά:

Στρατιωτικής Υπηρεσίας

- Ο χρόνος αναγνωρίζεται με εξαγορά. Ο συνολικός χρόνος που μπορεί να εξαγοραστεί είναι μέχρι 900 μέρες (30 μήνες Χ 30μέρες/μήνα)/

- Το παράδοξο είναι ότι ενώ στο ΙΚΑ αναγνωρίζονται 30 μέρες μηνιαίως (και ο ασφαλισμένος πληρώνει 25), στα λοιπά ταμεία αναγνωρίζονται μόνο 25 μέρες/μήνα.

- Το κόστος εξαγοράς για τους μισθωτούς υπολογίζεται σύμφωνα με το μισθό που έχει ο εργαζόμενος κατά τον προηγούμενο μήνα της υποβολής του αιτήματος αναγνώρισης. - Το πηλίκο της διαίρεσης του ποσού των αποδοχών δια του αριθμού των ημερών εργασίας του προηγούμενου μήνα δεν μπορεί να είναι κατώτερο των 33,57€/μέρα και ανώτερο των 97,29€/μέρα. Το ποσοστό του ασφαλίστρου σύνταξης ανέρχεται σε 20%.

- Για τους ασφαλισμένους οι οποίοι αναγνωρίζουν Στρατιωτική Υπηρεσία προκειμένου να κατοχυρώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα κατά τα έτη 2011-2012-2013-2014, παρέχεται έκπτωση – 30% επί του ποσού της εξαγοράς. Για κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος από 1/1/2015 και μετά το ποσοστό της έκπτωσης ανέρχεται σε -50%.

Χρόνος Σπουδών

- Αναγνωρίζεται ο χρόνος σε ακέραιους μήνες μόνον εφόσον δεν συμπίπτει με παράλληλη απασχόληση ή χρόνο στρατιωτικής θητείας.

- Ως χρόνος σπουδών θεωρείται εκείνος που πραγματοποιήθηκε μετά τη συμπλήρωση του 17ου έτους της ηλικίας και αποκτήθηκε τίτλος σπουδών από τον ενδιαφερόμενο.

- Ο χρόνος που μπορεί να αναγνωριστεί δεν μπορεί να ξεπερνά τον προβλεπόμενο χρόνο απόκτησης ενός πτυχίου από τη σχολή φοίτησης.

- Αν ο ενδιαφερόμενος απέκτησε περισσότερα του ενός πτυχία, επιλέγει για την αναγνώριση των τίτλο σπουδών για τον οποίο απαιτήθηκαν τα περισσότερα έτη φοίτησης.

- Αναγνωρίζεται επίσης και ο χρόνος σπουδών για την απόκτηση πτυχίου μέσης επαγγελματικής σχολής μετά τη συμπλήρωση του 17ου έτους της ηλικίας.

Το κόστος υπολογίζεται ως ακολούθως:

33,57 (Η.Α.Ε.) Χ Αριθμό Μηνών Σπουδών Χ 20% (Ασφάλιστρο κλάδου σύνταξης)

Χρόνος Μαθητείας

- Αναγνωρίζεται με εξαγορά ο χρόνος απασχόλησης σε3 προγράμματα απόκτησης εργασιακής εμπειρίας (stage) μέχρι 1 έτος.

- Στην ίδια κατηγορία αναγνώρισης εντάχθηκαν και οι σχολικές φυλακές. Επίσης, όσοι υπηρέτησαν στην πρώην ΜΟΜΑ (μπορούν να αναγνωρίσουν τους πρώτους 6 μήνες μαθητείας, αφού ο υπόλοιπος χρόνος λογίζεται ως χρόνος στρατιωτικής θητείας.

- Το κόστος εξαγοράς όπως και στις περιπτώσεις αναγνώρισης σπουδών.

Πλασματικός χρόνος παιδιών

Για παιδιά ανεξάρτητα με την ηλικία τους αναγνωρίζονται συγχρόνως και στους δύο γονείς με εξαγορά ως ακολούθως:

α) Για 1 παιδί: 12 μήνες (300 μέρες)

β) Για 2 παιδιά: 36 μήνες (600 μέρες)

γ) Για 3 παιδιά και άνω: 60 μήνες (1500 μέρες)

Ο πλασματικός χρόνος παιδιών δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη συμπλήρωση 5500 ημερών ασφάλισης που απαιτούνται προκειμένου να συνταξιοδοτηθούν οι μητέρες ανηλίκων. Δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συμπλήρωση 7500 ημερών για συνταξιοδότηση γονέων αναπήρων παιδιών, ούτε και για τη συμπλήρωση 4500 ημερών με 3600 βαρέα. Τέλος, δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για συντάξεις αναπηρίας και θανάτου.

Χρόνος γονικής άδειας ανατροφής παιδιών

Δεν πρέπει να συγχέεται με τον πλασματικό χρόνο παιδιών. Αφορά και τους δύο γονείς μέχρι το παιδί να συμπληρώσει το 6ο έτος της ηλικίας του.

Το κόστος εξαγοράς όμοιο με εκείνο των σπουδών.

Χρόνος εκπαιδευτικής άδειας

Αναγνωρίζονται μέχρι 2 έτη κατόπιν εξαγοράς.

Το κόστος όμοιο με εκείνο των σπουδών.

Χρόνος αποδεδειγμένης άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας πριν την εγγραφή στα μητρώα του ΟΑΕΕ και μέχρι 5 χρόνια, εφόσον δεν έχουν καταβληθεί οι αναλογούσες εισφορές.

Το κόστος υπολογίζεται ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία που είναι καταταγμένος ο ασφαλισμένος κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

Κενά διαστήματα ασφάλισης

Μπορούν να αναγνωριστούν μόνο ολόκληροι μήνες για τους οποίους δεν υπήρξε ασφάλιση σε κανέναν φορέα. Απαραίτητη προϋπόθεση να υπήρχε ασφάλιση πριν το κενό. Ως κενά, μπορούν να αναγνωριστούν τα χρονικά διαστήματα για τα οποία ο ασφαλισμένος είχε κάρτα ανεργίας από τον ΟΑΕΔ αλλά δεν έλαβε επίδομα.

Χρόνος απεργίας

Ο χρόνος απεργίας μπορεί να αναγνωριστεί με εξαγορά είτε για θεμελίωση δικαιώματος, είτε για προσαύξηση της σύνταξης.

Το κόστος υπολογίζεται στο 20% των αποδοχών που λαμβάνει ο ασφαλισμένος κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης, όχι όμως με ημερήσιο μισθό μικρότερο από 33,57 ευρώ.

Χρόνος Φυλάκισης

Αφορά όσους αποφυλακίστηκαν μέχρι και 27/6/1997 λόγω άρνησης εκπλήρωσης της στρατιωτικής θητείας, εξαιτίας θρησκευτικών ή ιδεολογικών πεποιθήσεων.

Πόσα πλασματικά έτη μπορούν να αναγνωριστούν από 1/1/2011 και μετά

- Για το έτος 2011 μέχρι 4 έτη

- Για το έτος 2012 μέχρι 5 έτη

- Για το έτος 2013 μέχρι 6 έτη

- Για τα έτη από 2014 και μετά μέχρι 7 έτη

Απαραίτητη προϋπόθεση για τις αναγνωρίσεις πλασματικών χρόνων είναι η πραγματοποίηση τουλάχιστον 3600 ημερών υποχρεωτικής ή προαιρετικής ασφάλισης (αυτασφάλισης).