Σχετική εγκύκλιος: 42/2012. Με τη διάταξη της παρ. 5 του άρθρου 32 του Ν. 4075/2012 προβλέπεται ότι «ασφαλισμένοι του ΟΑΕΕ μπορούν με αίτησή τους να επιλέξουν την κατάταξή τους στην αμέσως κατώτερη ή στην δεύτερη κατώτερη ασφαλιστική κατηγορία κλάδου σύνταξης του Π.Δ. 5/2007 και να παραμείνουν σε αυτήν έως 31/12/2014.

Δικαιούχοι
 

Το δικαίωμα κατάταξης σε χαμηλότερη κατηγορία παρέχεται σε όλες τις κατηγορίες ενεργών ασφαλισμένων του ΟΑΕΕ, που κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης:
- Δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές.
- Έχουν υπαχθεί σε καθεστώς ρύθμισης οφειλών και είναι συνεπείς με τους όρους της.

Οι προαιρετικά ασφαλισμένοι, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 του Π.Δ. 258/2005 (παλαιοί) και με τις διατάξεις του άρθρου 42 του Ν. 2084/1992 (νέοι) δεν έχουν δικαίωμα επιλογής κατάταξης σε χαμηλότερη κατηγορία.

Προϋποθέσεις

1. Το δικαίωμα παραμονής σε κατώτερη κατηγορία είναι προαιρετικό και ισχύει έως 31/12/2014.
Μπορεί δε να ασκηθεί μία φορά, οποτεδήποτε, μέχρι την ημερομηνία αυτή.

2. Απαιτείται η υποβολή σχετικής αίτησης με την οποία εκφράζεται η βούληση του ασφαλισμένου για κατάταξη σε κατώτερη κατηγορία.

3. Η κατάταξη γίνεται σε μία ή δύο κατώτερες κατηγορίες - από αυτήν που ο ασφαλισμένος υπάγεται υποχρεωτικά σύμφωνα με τις διατάξεις των Π.Δ. 258/2005 και Π.Δ. 5/2007 - και μόνο στο κλάδο σύνταξης.

-Ασφαλισμένοι που έχουν καταταγεί στην 1η -κατά περίπτωση- ασφαλιστική κατηγορία δεν μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμα εκτός αν μεσολαβήσει μετάταξή τους έως 31/12/2014.
-Ασφαλισμένοι που έχουν καταταγεί στην 2η - κατά περίπτωση - ασφαλιστική κατηγορία δικαιούνται κατάταξη σε μια μικρότερη (πρώτη) κατηγορία εκτός αν μεσολαβήσει μετάταξή τους έως 31/12/2014 χωρίς να έχουν ασκήσει το δικαίωμα.

Στην περίπτωση αυτή, δικαιούνται κατάταξης σε μία ή δύο κατώτερες κατηγορίες (κατ' επιλογή).
-Ασφαλισμένοι που έχουν επιλέξει να μεταταχθούν προαιρετικά σε ανώτερη υποχρεωτική ή προαιρετική κατηγορία, δικαιούνται κατάταξη σε χαμηλότερη κατηγορία αφού προηγουμένως επανέλθουν στην υποχρεωτική κατηγορία, σύμφωνα με τις διατάξεις του ΠΔ 5/07, δηλαδή, μετά την 1η του επόμενου έτους.

4. Η καταβολή εισφορών στην επιλεγείσα κατηγορία αρχίζει από το αμέσως επόμενο της αιτήσεως ακέραιο δίμηνο εφόσον ο ασφαλισμένος δεν έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές ή έχει υπαχθεί σε ρύθμιση οφειλών και τηρεί τους όρους π.χ. αίτηση 5/8/2012 ικανοποιείται από το 5ο δίμηνο του 2012.

Εάν κατά την ημερομηνία αιτήσεως υπάρχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές η κατάταξη σε κατώτερη κατηγορία θα αρχίζει από το αμέσως επόμενο δίμηνο της ημερομηνίας εξόφλησης.

Εάν ο ασφαλισμένος έχει υπαχθεί σε καθεστώς ρύθμισης θα πρέπει να ελέγχεται εάν η ρύθμιση είναι ενεργή.

Σε νέες ρυθμίσεις η κατάταξη αρχίζει μετά την οριστικοποίηση της ρύθμισης (καταβολή των απαιτούμενων - κατά περίπτωση - εισφορών για την οριστικοποίηση της ρύθμισης).

Στις περιπτώσεις ασφαλισμένων που έχουν καταταγεί προαιρετικά σε ανώτερη κατηγορία και το αίτημα κατάταξης έχει υποβληθεί πριν την πρώτη του επόμενου έτους, η καταβολή μειωμένων εισφορών θα αρχίζει παράλληλα με την έναρξη της επαναφοράς στην υποχρεωτική κατηγορία, δηλαδή από το 1ο δίμηνο του νέου έτους (τηρούμενων των προθεσμιών για τη δημιουργία του διμήνου).

5. Ασφαλισμένοι που άσκησαν το δικαίωμα κατάταξης σε κατώτερη κατηγορία μπορούν να ζητήσουν - με αίτησή τους - να επανέλθουν στην υποχρεωτική κατηγορία που θα ήταν, αν δεν το είχαν ασκήσει.

Η έναρξη καταβολής εισφορών στην υποχρεωτική κατηγορία αρχίζει από το αμέσως επόμενο δίμηνο της αιτήσεως. Ομοίως, μπορούν να ζητήσουν:
- κατάταξη σε μια κατώτερη κατηγορία αντί για δύο ή και
- κατάταξη σε δύο κατώτερες κατηγορίες αντί για μια που ήταν η αρχική τους επιλογή, με την προϋπόθεση ότι δεν έχουν απωλέσει το δικαίωμα μείωσης κατηγορίας.

6. Ασφαλισμένοι που θα επανεγγραφούν έως 31/12/2014 και, πριν την διαγραφή τους, είχαν ασκήσει το δικαίωμα κατάταξης σε κατώτερη κατηγορία, χωρίς να το απωλέσουν μέχρι την διαγραφή, διατηρούν το δικαίωμα και μετά την επανεγγραφή. Αν η επανεγγραφή γίνει μετά την 1/1/2015, κατατάσσονται αυτοδίκαια στην κατηγορία που θα ήταν αν δεν είχαν κάνει αίτηση, κατά τα γνωστά.

7. Ασφαλισμένοι που θα διατηρήσουν το δικαίωμα παραμονής σε κατώτερη ασφαλιστική κατηγορία έως 31/12/2014, δεν μετατάσσονται ενδιάμεσα και αυτοδίκαια θα καταταχθούν από 1/1/2015 στην κατηγορία που θα έπρεπε να είναι αν δεν είχαν ασκήσει το δικαίωμα, σύμφωνα με τις διατάξεις του Π.Δ. 5/2007.

Π.χ. Ημερομηνία αίτησης: 5/6/2012 - Μείωση δύο κατηγοριών.
Ασφαλιστική κατηγορία κατά την αίτηση Π 04 - Κατάταξη στην Π 02 από 4ο δίμηνο 2012.
Παραμένει στην Π 02 έως 31/12/2014 - Την 1/1/2015 θα καταταγεί στην Π 05.

Απώλεια δικαιώματος

Η κατάταξη σε κατώτερη κατηγορία διαρκεί για όσο χρόνο ο ασφαλισμένος είναι ενήμερος ή τηρεί τους όρους της ρύθμισης που έχει υπαχθεί.
Το δικαίωμα χάνεται και δεν μπορεί να ασκηθεί ξανά αν ο ασφαλισμένος δεν καταβάλει ή καταβάλει εκπρόθεσμα εισφορές ή δόσεις.

Σε περίπτωση απώλειας του δικαιώματος ο ασφαλισμένος κατατάσσεται στην κατηγορία που βρισκόταν πριν την αίτηση και μετατάσσεται την 1η του επόμενου έτους στην κατηγορία που θα έπρεπε να βρίσκεται εάν δεν είχε ασκήσει το δικαίωμα κατάταξης σε μικρότερη κατηγορία.

-Ασφαλισμένοι που δεν θα ασκήσουν το δικαίωμα κατάταξης σε μικρότερη κατηγορία θα εξακολουθήσουν να μετατάσσονται σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του Π.Δ. 5/2007.

- Με τις διατάξεις του άρθρου 48 του Ν. 3943/2011 προβλέπεται δυνατότητα προκαταβολής εισφορών με έκπτωση που ορίζεται για τον πρώτο μήνα προπληρωμής σε 1% και προσαυξάνεται κατά 1% για κάθε επόμενο μήνα προπληρωμής και μέχρι 12 συνεχείς μήνες.

Ασφαλισμένοι που έχουν ασκήσει ή θα ασκήσουν το δικαίωμα προεξόφλησης δύνανται να ασκήσουν παράλληλα το δικαίωμα κατάταξης σε μικρότερη κατηγορία.