Διαθεσιμότητα εργαζομένων (άρθρο 10- Ν. 3198/1955)
 
Οι επιχειρήσεις σε περιπτώσεις περιορισμού της οικονομικής τους δραστηριότητας, μπορούν αντί της καταγγελίας των συμβάσεων εργασίας των εργαζομένων, να θέτουν το προσωπικό τους σε διαθεσιμότητα, η οποία δεν μπορεί να υπερβεί συνολικά τους 3 μήνες ετησίως .

Στις περιπτώσεις αυτές οι μισθωτοί λαμβάνουν το 1/2 του μέσου όρου των τακτικών μηνιαίων αποδοχών, που θα ελάμβαναν τους 2 τελευταίους μήνες, σε καθεστώς πλήρους απασχόλησής τους. Εννοείται ότι το ίδιο ισχύει και για τους μερικώς απασχολούμενους.

Για να θεωρηθεί ότι ο μισθωτός τέθηκε σε διαθεσιμότητα, θα πρέπει να έχει προηγηθεί έγγραφη και σαφής δήλωση του εργοδότη που θέτει τους μισθωτούς σε κατάσταση διαθεσιμότητας. Η δήλωση επιδίδεται στον κάθε εργαζόμενο είτε απευθείας από τον εργοδότη, είτε με απόδειξη παραλαβής, είτε με δικαστικό κλητήρα, καθορίζοντας ταυτόχρονα και τον χρόνο της διάρκειάς της.

Επίσης αντίγραφο της δήλωσης κοινοποιείται στο αρμόδιο Υποκ/μα ή Παράρτημα του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

Η καταχώριση του εργαζομένου που βρίσκεται σε κατάσταση διαθεσιμότητας, γίνεται στην ΚΑΝΟΝΙΚΗ (01) Αναλυτική Περιοδική Δήλωση (ΑΠΔ), σε ξεχωριστή στήλη από την στήλη της πραγματικής απασχόλησης.

Στη στήλη αυτή συμπληρώνονται:

-Ειδική Περίπτωση 21 :ΟΣΥΚ «Ασφαλισμένοι με βάση δικαστική απόφαση (όταν δεν αφορά πραγματική απασχόληση) ή τελούν σε διαθεσιμότητα ή επίσχεση εργασίας»
-Κωδικός Πακέτου Κάλυψης (ΚΠΚ): Στην προκείμενη περίπτωση εξαιρούνται από την προστασία του Κανονισμού Βαρέων & Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων:
  Από ΚΠΚ 105 σε 101 (ΜΙΚΤΑ-ΤΕΑΜ)
  Από ΚΠΚ 106 σε 102 (ΜΙΚΤΑ-ΤΕΑΜ+ΕΚ)
  Από ΚΠΚ 107 σε 103 (ΜΙΚΤΑ)
  Από ΚΠΚ 108 σε 104 (ΜΙΚΤΑ+ΕΚ)
-Τα πεδία 34 και 35 (από-έως) με την χρονική διάρκεια της διαθεσιμότητας σε κάθε μισθολογική περίοδο.
-Ο τύπος αποδοχών 14 (Λοιπές αποδοχές)
-Οι εισφορές ασφαλισμένου και εργοδότη υπολογίζονται στο σύνολο των τακτικών αποδοχών που θα ελάμβανε ο εργαζόμενος, σε καθεστώς πραγματικής απασχόλησης.

Η χρονική διάρκεια διαθεσιμότητας, θεωρείται χρόνος πραγματικής υπηρεσίας του εργαζομένου, βρίσκεται σε ισχύ η εργασιακή σχέση, προσμετράται στην προϋπηρεσία του και συνυπολογίζεται στη χορήγηση της ετήσιας άδειας.

Απασχολούμενοι κατ΄οίκον
 
1. Εργαζόμενοι στο σπίτι ενός εργοδότη ως οικιακοί βοηθοί, κηπουροί κ.λ.π.

Αφορά συνήθως 4ωρη απασχόληση ημερησίως και οι αποδοχές-εισφορές υπολογίζονται στο 50% του ημερομισθίου ανειδίκευτου εργάτη που ισχύει κάθε φορά.

Διαδικασία απογραφής-ασφάλισης

-Απογραφή του εργοδότη στο Υποκ/μα ή Παράρτημα του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ όπου θα παρέχεται η κατ΄ οίκον εργασία με υποβολή ΔΗΛΩΣΗΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΓΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΤ΄ ΟΙΚΟΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ.
-Ταυτότητα του εργοδότη και αποδεικτικό τόπου κατοικίας.
-Πλήρη στοιχεία του προσώπου που θα απασχοληθεί και ειδικότητα απασχόλησης.
-Ασφάλιση με υποβολή τριμηνιαίας ΑΠΔ (Η υποβολή μιας ΑΠΔ ετησίως, όπως προέβλεπε παλαιότερη εγκύκλιος διαταγή της Διοίκησης ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, δημιούργησε προβλήματα καθυστέρησης στην καταχώριση των ημερών ασφάλισης του εργαζόμενου, στο Απόσπασμα του Ατομικού Λογαριασμού Ασφάλισης. Συνεπώς, η πλειονότητα των εργοδοτών ακολούθησε την πρακτική της τριμηνιαίας υποβολής).
Συμπλήρωση ΑΠΔ (για μηνιαία απασχόληση 25 ημερών)
-ΚΑΔ (Κωδικός Αριθμός Δραστηριότητας) 9500
-ΑΜΑ (και υποχρεωτική  συμπλήρωση ΑΜΚΑ από 1-1-2010)
-Κωδικός Ειδικότητας 913100 (οικιακές βοηθοί)
-Πακέτο Κάλυψης 170 (συνολικό ασφάλιστρο εργοδότη-ασφαλισμένου 35,40%)
-Αποδοχές, το 25πλάσιο του ημερομισθίου ανειδίκευτου εργάτη που ισχύει κάθε φορά
-Εισφορές ασφαλισμένου σε ποσοστό 13,22% (επί των μηνιαίων αποδοχών)
-Εισφορές εργοδότη σε ποσοστό 22,18 (επί των μηνιαίων αποδοχών)
 
2. Εργαζόμενοι στα σπίτια περισσοτέρων του ενός εργοδοτών

Αφορά απασχόληση που παρέχεται με Αποδείξεις Παροχής Υπηρεσιών που εκδίδει ο ασφαλισμένος, αφού απογραφεί προηγουμένως και θεωρήσει το αριθμημένο μπλοκ αποδείξεων στο Υποκ/μα ή Παράρτημα του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ του τόπου μόνιμης κατοικίας του.

-Οι εισφορές υπολογίζονται σε ποσοστό 35,40% επί του συνόλου των αποδοχών μηνιαίως, με βάση τις εκδοθείσες αποδείξεις.
-Κάθε απόδειξη δεν μπορεί να αναγράφει ποσό μικρότερο των 15 ευρώ.
-Η κάθε απόδειξη, αντιστοιχεί σε μία μέρα ασφάλισης και θα πρέπει μηνιαίως να είναι τουλάχιστον 2.

Ο συγκεκριμένος τρόπος ασφάλισης, σύμφωνα με πληροφορίες, πρόκειται να διαφοροποιηθεί  με τις αλλαγές που αναμένονται στον ασφαλιστικό νόμο.