Influencers: Σαρωτικοί έλεγχοι της ΑΑΔΕ για αδήλωτα έσοδα και «δώρα» από εταιρείες, τα πρόστιμα

Σε μία από τις πιο στοχευμένες παρεμβάσεις της απέναντι στη φοροδιαφυγή της ψηφιακής οικονομίας, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων εντείνει τους ελέγχους στους influencers, εξετάζοντας συστηματικά τη δραστηριότητά τους σε πλατφόρμες όπως το Instagram, το Facebook και το TikTok. Στόχος είναι να εντοπιστούν αδήλωτα εισοδήματα, διαφημιστικές συνεργασίες που δεν τιμολογήθηκαν και προϊόντα ή υπηρεσίες που αποκτήθηκαν ως αντάλλαγμα προβολής χωρίς να δηλωθούν φορολογικά.

 

 

Η φορολογική διοίκηση θεωρεί ότι η συνεχής ανάπτυξη του influencer marketing δημιουργεί μια νέα αγορά με σημαντικούς τζίρους, οι οποίοι σε αρκετές περιπτώσεις δεν εμφανίζονται στα φορολογικά στοιχεία. Για τον λόγο αυτό έχει συγκροτήσει ειδικές ελεγκτικές ομάδες που παρακολουθούν δημόσιες αναρτήσεις, hashtags, tags εταιρειών, ακόμη και τα σχόλια ή τις αλληλεπιδράσεις κάτω από δημοσιεύσεις, προκειμένου να εντοπίσουν πιθανές εμπορικές συνεργασίες που δεν έχουν δηλωθεί.

 

Τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται πλέον οι συγκεκριμένες υποθέσεις αποτυπώνει η πρόσφατη απόφαση 1966/2026 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, η οποία ουσιαστικά χαράσσει τη γραμμή των φορολογικών ελέγχων.

 

Η υπόθεση αφορούσε influencer, της οποίας ο επαγγελματικός λογαριασμός στο Instagram ελέγχθηκε εξονυχιστικά. Οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι μέσα στο 2019 είχαν δημοσιευθεί συνολικά 322 αναρτήσεις, από τις οποίες οι περισσότερες συνοδεύονταν από τα αντίστοιχα παραστατικά. Ωστόσο, για 54 δημοσιεύσεις που προωθούσαν προϊόντα και υπηρεσίες εταιρειών δεν είχε εκδοθεί κανένα φορολογικό στοιχείο.

 

Οι συγκεκριμένες αναρτήσεις αφορούσαν συνεργασίες barter, giveaways αλλά και προβολή ειδών ένδυσης, υποδημάτων, καλλυντικών, κοσμημάτων, τεχνολογικών προϊόντων, τροφίμων, καθώς και υπηρεσιών από ξενοδοχεία, εστιατόρια, γυμναστήρια, κομμωτήρια και κέντρα αισθητικής.

 

Η ελεγχόμενη υποστήριξε ότι αρκετές δημοσιεύσεις είχαν προσωπικό χαρακτήρα και δεν αποτελούσαν διαφημιστικές συνεργασίες. Η ΔΕΔ όμως έκρινε ότι το περιεχόμενο των αναρτήσεων αποδείκνυε οργανωμένη εμπορική δραστηριότητα με σκοπό την οικονομική ωφέλεια.

 

Τα πρόστιμα ξεπέρασαν τις 70.000 ευρώ

 

Η προσφυγή απορρίφθηκε και διατηρήθηκαν στο σύνολό τους οι φορολογικοί καταλογισμοί. Συγκεκριμένα, επιβλήθηκε πρόστιμο 9.780 ευρώ για τη μη έκδοση 54 φορολογικών παραστατικών, φόρος εισοδήματος και πρόστιμα συνολικού ύψους 42.125,28 ευρώ, ενώ καταλογίστηκε επιπλέον ΦΠΑ ύψους 19.560 ευρώ.

 

Το σημαντικότερο στοιχείο της απόφασης είναι ότι επιβεβαιώνει πως ακόμη και όταν δεν καταβάλλεται χρηματική αμοιβή, αλλά υπάρχει ανταλλαγή προϊόντων ή υπηρεσιών έναντι διαφημιστικής προβολής, δημιουργείται φορολογητέα συναλλαγή που πρέπει να τιμολογείται κανονικά.

 

Οι φορολογικές αρχές αξιοποιούν πλέον τις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως ψηφιακά αποδεικτικά στοιχεία. 

Φωτογραφίες, βίντεο, hashtags, αναφορές σε εταιρείες, εκπτωτικοί κωδικοί, επαναλαμβανόμενες συνεργασίες ή ακόμη και η συχνότητα προβολής συγκεκριμένων προϊόντων μπορούν να αποτελέσουν ενδείξεις επιχειρηματικής δραστηριότητας.

 

Τα στοιχεία αυτά διασταυρώνονται με τραπεζικούς λογαριασμούς, συμβάσεις συνεργασίας, ηλεκτρονική αλληλογραφία και κάθε άλλο διαθέσιμο δεδομένο, προκειμένου να διαπιστωθεί αν έχουν παρασχεθεί υπηρεσίες χωρίς την έκδοση των προβλεπόμενων φορολογικών παραστατικών.

 

Ποιες είναι οι υποχρεώσεις των influencers

 

Σύμφωνα με το ισχύον φορολογικό πλαίσιο, οι influencers θεωρούνται ότι ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα και υποχρεούνται να πραγματοποιούν έναρξη εργασιών στην Εφορία. Στις περισσότερες περιπτώσεις δραστηριοποιούνται ως ατομικές επιχειρήσεις, ενώ όσοι εμφανίζουν υψηλό κύκλο εργασιών επιλέγουν συχνά τη μορφή της μονοπρόσωπης ΙΚΕ.

 

Παράλληλα, οφείλουν να τηρούν λογιστικά βιβλία, να εκδίδουν τιμολόγια ή αποδείξεις για κάθε αμοιβή ή συνεργασία, να διαβιβάζουν τα στοιχεία στην πλατφόρμα myDATA, να αποδίδουν τον αναλογούντα ΦΠΑ όπου προβλέπεται και να καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές ως ελεύθεροι επαγγελματίες.

 

Στο φορολογητέο εισόδημα περιλαμβάνονται τόσο οι χρηματικές αμοιβές από χορηγούμενες αναρτήσεις, διαφημίσεις, affiliate marketing και έσοδα από πλατφόρμες όπως το YouTube ή το TikTok, όσο και τα αγαθά ή οι υπηρεσίες που λαμβάνονται ως αντάλλαγμα για προβολή.

 

Έτσι, ένα ταξίδι, ένα κινητό τηλέφωνο, ρούχα, καλλυντικά ή οποιοδήποτε άλλο προϊόν που παραχωρείται δωρεάν με αντάλλαγμα τη διαφημιστική προβολή του θεωρείται ότι έχει οικονομική αξία και πρέπει να τιμολογείται και να δηλώνεται φορολογικά. Η μη καταγραφή τέτοιων παροχών μπορεί πλέον να οδηγήσει όχι μόνο σε φόρους και προσαυξήσεις, αλλά και σε ιδιαίτερα υψηλά πρόστιμα, καθώς η ΑΑΔΕ δείχνει αποφασισμένη να περιορίσει τη φοροδιαφυγή στη νέα ψηφιακή οικονομία.