Εφορία: Έρχεται μπαράζ ελέγχων για υποθέσεις που κινδυνεύουν με παραγραφή - Ποιοι θα ελεγχθούν

Γκάζι πατά η ΑΑΔΕ προκειμένου να ολοκληρώσει τους ελέγχους σε υποθέσεις φοροδιαφυγής που υπάγονται στον κανόνα της πενταετούς παραγραφής και μπαίνουν στο... αρχείο στο τέλος του έτους, μετά την απόφαση 1246/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας με την οποία μπαίνει ουσιαστικά φρένο στην εφαρμογή των παρατάσεων της παραγραφής σε βάθος 20ετίας και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, 10ετίας για παλαιές υποθέσεις.

 

Η εξέλιξη αυτή αυξάνει την πίεση στις ελεγκτικές υπηρεσίες της φορολογικής διοίκησης, καθώς το νέο σκηνικό που διαμορφώνεται μετά την απόφαση του ανωτάτου δικαστηρίου καθιστά κρίσιμη την ολοκλήρωση των ελέγχων σε υποθέσεις φοροδιαφυγής που βρίσκονται κοντά στην παραγραφή.

 

Στόχος είναι οι έλεγχοι να ολοκληρωθούν εγκαίρως και οι σχετικές πράξεις να εκδοθούν και να κοινοποιηθούν μέσα στα προβλεπόμενα χρονικά όρια. Για να θεωρηθεί μια υπόθεση εμπρόθεσμα ελεγμένη, δεν αρκεί απλώς να έχει ξεκινήσει ο έλεγχος. Κρίσιμο είναι να έχει εκδοθεί και κοινοποιηθεί η σχετική πράξη εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, ανάλογα με την περίπτωση.

 

 

Η ΑΑΔΕ, για τις έρευνες φοροδιαφυγής, προβλέπει, μεταξύ άλλων, την αξιολόγηση και ταξινόμησή τους, ώστε να προηγούνται εκείνες που παρουσιάζουν υψηλότερη προτεραιότητα.

 

Ποιες υποθέσεις μπαίνουν στο μικροσκόπιο

 

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι φορολογικές υποθέσεις για τις οποίες πλησιάζει η ημερομηνία παραγραφής και δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί ο έλεγχος. Η πενταετία αποτελεί τον βασικό κανόνα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε υπόθεση παραγράφεται αυτομάτως στην πενταετία, ανεξάρτητα από τις ειδικές περιστάσεις που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία.

 

Ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας προβλέπει συγκεκριμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες η προθεσμία μπορεί να παραταθεί, μεταξύ άλλων όταν, κατά το τελευταίο έτος της αρχικής πενταετούς περιόδου, περιέλθουν σε γνώση της Φορολογικής Διοίκησης νέα στοιχεία, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, ή όταν ζητούνται πληροφορίες από φορολογικές αρχές του εξωτερικού.

 

Η απόφαση του ΣτΕ, ωστόσο, δημιουργεί νέα δεδομένα για παλαιότερες υποθέσεις φοροδιαφυγής, καθώς το δικαστήριο έκρινε αντισυνταγματική την πρόβλεψη της 20ετούς παραγραφής, καθώς και τη συγκεκριμένη μεταβατική ρύθμιση που προέβλεπε 10ετή παραγραφή για το φορολογικό έτος 2013.

 

Μάχη με τον χρόνο έως το τέλος του έτους

 

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το τελευταίο τρίμηνο του 2026. Ήδη έχει καταγραφεί σειρά φορολογικών υποθέσεων που συμπληρώνουν την προβλεπόμενη προθεσμία παραγραφής στο τέλος του έτους, με τις ελεγκτικές υπηρεσίες να επικεντρώνονται στις υποθέσεις που πρέπει να ολοκληρωθούν εγκαίρως.

 

Εκτός από υποθέσεις φοροδιαφυγής, μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται συγκεκριμένες υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος, ΦΠΑ και ΕΝΦΙΑ, ανάλογα με το φορολογικό έτος και τις ειδικές συνθήκες κάθε φακέλου.

 

Ο λόγος είναι ότι η πενταετία υπολογίζεται από τη λήξη του έτους μέσα στο οποίο έληγε η προθεσμία υποβολής της δήλωσης. Για τα εισοδήματα του 2020, η δήλωση υποβλήθηκε το 2021, οπότε η πενταετής προθεσμία συμπληρώνεται στο τέλος του 2026.

 

Ενδεικτικά, για τη φορολογία εισοδήματος του 2019, εάν υποβλήθηκε αρχική ή τροποποιητική δήλωση μέσα στο 2025, η αρχική πενταετής προθεσμία παρατείνεται κατά ένα έτος και φτάνει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

 

 

Το ίδιο ισχύει, υπό τις αντίστοιχες προϋποθέσεις, για τον ΦΠΑ και τη φορολογία κεφαλαίου του φορολογικού έτους 2020. Επίσης, νέα στοιχεία που περιήλθαν στη Φορολογική Διοίκηση κατά το τελευταίο έτος της αρχικής πενταετίας μπορούν, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, να οδηγήσουν σε παράταση της προθεσμίας έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

 

Τι ισχύει για το 2026

 

Η απόφαση του ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματικές τις συγκεκριμένες ρυθμίσεις που επέτρεπαν 20ετή και την επίμαχη 10ετή παραγραφή για φορολογικές επιβαρύνσεις λόγω φοροδιαφυγής, με αποτέλεσμα, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, να εφαρμόζεται η πενταετής προθεσμία παραγραφής.

 

Ωστόσο, η πενταετία δεν είναι απόλυτη για κάθε φορολογική υπόθεση. Ο ΚΦΔ προβλέπει εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων για περιπτώσεις μη υποβολής δήλωσης ή για περιπτώσεις στις οποίες προκύπτουν νέα στοιχεία, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος.

 

Για το 2026, στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως υποθέσεις του φορολογικού έτους 2020, αλλά και παλαιότερες υποθέσεις που φτάνουν στο τέλος του έτους λόγω νόμιμης παράτασης.

 

Άρα  ξεχωρίζουν:

 

Υποθέσεις φοροδιαφυγής, για τις οποίες η συγκεκριμένη απόφαση του ΣτΕ αποκλείει την εφαρμογή των επίμαχων 20ετών και 10ετών προθεσμιών και, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, ισχύει η πενταετής παραγραφή.

 

Λοιπές φορολογικές υποθέσεις, για τις οποίες εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι προβλεπόμενοι από τη φορολογική νομοθεσία κανόνες παραγραφής.

 

Οι υποθέσεις που παραγράφονται στο τέλος του 2026

 

Πιο συγκεκριμένα, οι φορολογικές υποθέσεις στις οποίες εστιάζονται οι έλεγχοι της εφορίας, καθώς συμπληρώνουν την προθεσμία παραγραφής στο τέλος του 2026, είναι, μεταξύ άλλων, οι ακόλουθες:

 

2020: Υποθέσεις του φορολογικού έτους 2020, που αφορούν τη φορολογία εισοδήματος και τον ΦΠΑ, για τις οποίες έχουν υποβληθεί αρχικές εμπρόθεσμες δηλώσεις ή αρχικές εκπρόθεσμες δηλώσεις το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.

 

2018: Υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος που αφορούν τη χρήση 2018, για τις οποίες οι φορολογικές δηλώσεις δεν υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα, αλλά υποβλήθηκαν εκπρόθεσμα εντός του 2024. Για τις συγκεκριμένες υποθέσεις, η βασική πενταετής προθεσμία παραγραφής, η οποία θα έληγε κανονικά στις 31 Δεκεμβρίου 2025, εφόσον είχαν υποβληθεί εμπρόθεσμα οι δηλώσεις, παρατείνεται κατά τρία έτη λόγω της εκπρόθεσμης υποβολής της δήλωσης.